Ga terug

Blog UMCG over hardloopschoenen

12 september 2017

De 4 Mijl koorts stijgt gestaag. In de stad word je links en rechts ingehaald door lopers die trainen voor dit jaarlijkse evenement. Sportarts Steef Bredeweg (UMCG) en Running Girl Kelly Sandys schrijven in aanloop naar de 4 Mijl wekelijks een verhaal over hardlopen. Deze week bespreken ze de stelling: hardloopschoenen zijn hét medicijn tegen blessures. Steef benadert de stelling vanuit de wetenschap, Kelly vanuit de praktijk.

Schoenfabrikanten en hardloopzaken presenteren hardloopschoenen al tientallen jaren als hét middel om hardloopblessures te voorkomen en prestaties te verbeteren. Dit begint al in de jaren ’50 van de twintigste eeuw, als de eerste schoen zijn intrede doet. Een simpele, dunne rubberen zool met een dun katoenen bovenwerk. 

Lopen op wafelijzers
Bill Bowerman, topatleet en later directeur van Nike, maakt niet veel later furore met een zool die meer grip moest geven op de ondergrond. Hij ontwikkelt hem thuis met … een wafelijzer!

Een paar jaar later komt er een tussenzool op de markt waarvan de demping beter zou zijn, waardoor blessures kunnen worden voorkomen. In de jaren ’80 volgt de antipronatieschoen, waaraan een harder stuk materiaal aan de binnenzijde van de middenzool van de schoen wordt  toegevoegd.  Dit zorgt er voor dat de voet tijdens de landing minder naar binnen kan zakken 

Aan het begin van deze eeuw komt de zogeheten minimalistische schoenen in zwang. De zool van de schoen omsluit de voetzool en het elastische bovenwerk de bovenkant van de voet. Een bekend exemplaar is de Vibram Fivefingers. De fabrikant propageert dat zijn schoen natuurlijk blootsvoets lopen nabootst en dat daarmee de kans op blessures afneemt. Rond 2010 doet de tegenpool  zijn intrede. Een maximalistische (lichte) schoen (bekend is de Hoka One) met een zeer dikke en stijve zool. Deze schoen is veel stugger en buigt veel minder mee. 

De stelling
De markt bepaalt zodoende al jaren de trend, de consument volgt. Is dit wel terecht? Is de ene hardloopschoen echt beter dan de andere en bestaat er wel zoiets als een opperschoen die het beste helpt bij het voorkomen van blessures? 

Steef

“Hardloopschoenen worden onterecht gepresenteerd als hét middel om hardloopblessures te voorkomen en prestaties te verbeteren. Vaak wordt gesuggereerd dat een beginnende loper zich goed moet laten adviseren door een specialist op het gebied van hardloopschoenen. Maar wat is een goed advies en wat zijn dan de juiste schoenen?”

“Hardloopschoenen worden vaak aangeprezen op basis van hun stabiliteit, motion control, demping en comfort. Meerdere onderzoeken laten echter zien dat het voorschrijven van schoeisel op basis van die factoren helemaal niet onderbouwd kan worden. Fabrikanten bepalen de marketingboodschap van een schoen, er is echter geen bewijs dat het ene schoenconcept beter is dan het andere. In het verleden zijn twee studies gedaan waarbij hardlopers individueel schoenen aangemeten kregen op basis van advies van Runners World. Uit beide onderzoeken bleek dat dit geen effect had op de preventie van hardloopblessures. Vanuit de wetenschap bezien lijkt het er dan ook op dat het niet uitmaakt wat er voor schoenen gedragen worden. Wel moeten ze comfortabel zitten.” 


“Ook rituelen zoals de warming up, cooling down en rekken en strekken hebben volgens een recent verschenen studie geen relatie met het ontstaan van een blessure. De ondergrond waarop je actief bent, evenmin. Er is dus geen bewijs dat een zachte ondergrond beter is dan een harde. Het lichaam past zich in één pas aan de ondergrond aan.”

Kelly

“Het is zo raar dat uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het niet uitmaakt welke (al dan niet aangemeten) hardloopschoen je aantrekt. Ik heb een duidelijke voorkeur als het om schoenen gaat en merk het direct als ik op een ander soort schoen loop. Knieën en enkels beginnen te zeuren. Maar is dit omdat mijn lijf een bepaalde schoen en ondersteuning gewend is of ‘werkt’ de schoen echt? Tijdens het geven van mijn trainingen kom ik wel eens meiden tegen op zeer oude hardloopschoenen, waar je echt aan kunt zien dat de demping eruit is. Ik hoor ze dan over pijntjes in voeten, schenen en knieën en adviseer ze om op zoek te gaan naar nieuwe (aangemeten) hardloopschoenen. Nadat ze deze hebben gekocht, hoor ik ze vrijwel nooit meer over pijntjes. Toch maakt het dus niet uit welke schoen je draagt? Raar!”

“Ook verbaast het mij dat ondergrond, warming-up en cooling down geen effect hebben op het krijgen van blessures. Ik heb de warming-up toch echt nodig om geen stijve kuiten te ervaren tijdens de training of wedstrijd. Echter, weet ik natuurlijk niet wat die stijve kuiten uiteindelijk tot gevolg hebben. Het loopt alleen niet lekker, of het een blessure oplevert heb ik nooit getest. Ook al zegt de wetenschap wat anders, ik denk dat ik voor heel veel hardlopers kan spreken als ik zeg dat de juiste hardloopschoen en een goede warming-up blessureleed helpen voorkomen.”

Noot Steef en Kelly
Bij alle sporten is het zo dat je dingen moet doen die bij je passen. Als het prettig voelt om schoenen te laten aanmeten bij een hardloopspeciaalzaak of je het prettig vindt om te rekken en strekken en een warming up en cooling down te doen dan is dat helemaal prima. Dat iets wetenschappelijk niet is aangetoond, hoeft niet te betekenen dat iets niet werkt voor jou.

Menzis AA Drink Chiquita Dagblad van het Noorden GasTerra Gemeente Groningen Gemeente Haren Marathon Photos MB Promotions NewComm IT OOG Radio en TV RTV Noord Zalsman Groningen Runner's World Magazine